İş ve Para Dünyası
Çek Karşılıksız Çıktı Ne Yapmalıyım?
Yazar: - 31 Mayıs 2018
234
0
Çek Karşılıksız Çıktı Ne Yapmalıyım?

Genellikle ticaretle uğraşan kişilerin kullandığı finansman yöntemi olan çek, nakitle ödeme yapmaya ikame olarak kullanılabilen kıymetli evraklardan biridir.

Hazırlandıktan sonra kullanılmakta olan para yerine geçer ve hukuki geçerliliği vardır. Çek kullanmanın şartları, Türk Ticaret Kanunu’ nda belirtilmiştir ve geçerliliğinin olması için üzerinde “çek” ibaresinin yazılı olması gerekmektedir.

Çekler hazırlanırken çekle alakalı 3 taraf bulunmaktadır; keşideci, muhatap ve hamildir. Keşideci olan taraf, çeki oluşturan ve çeki ödeyecek olan kişilerdir. Muhatap, çekin götürülüp paranın alınacak olduğu bankalardır ve hamiller de çekin hazırlandığı ve çekin üzerinde yazan değer kadar bankadan para alma hakkına sahip olan kimselerdir. Tüm bu tarafların çek kullanımıyla alakalı olabilmesi için çeklerin öncelikle “keşide” edilmeleri gerekmektedir. Keşide; çeklerin hamillerin kullanımı için keşideciler tarafından hazırlanma işlemlerine verilen isimdir.

Çekler Nasıl Kullanılır?
Çekler, hazırlandıkları süre sonrasında üzerinde yazan günlerin gelmesiyle alakalı olan bankalardan tahsil edilebilecektir. Çekler, günlük olarak hazırlanmış olsalar bile çeklerin bankaya tesliminden sonra tahsilat süreci 2-3 günü bulabilmektedir. Çeklerin takas durumunda olması durumunda da tahsilat sürelerinde uzama meydana gelecektir. Çeklerde tahsilat işlemleri; hamilin çekin yazıldığı bankadan başka bir bankaya götürerek buradan tahsil etmesi işlemidir. Bu şekilde yapılacak olan tahsilat işlemlerinde çekler takasa düşmüş olacak, bankalar arası olan bürokrasiden kaynaklı gecikmeler yaşanabilecektir.

Çekin tahsilat işlemi için üzerinde yazan gün geldiği zaman bankaya götürülmesi gerekmektedir. Bankaya götürülen çekler, bankada sorgulamaya alınır ve çeki yazan kişinin hesabında para olması durumunda tahsilat işlemi gerçekleştirilir. Bankadaki hesapların müsait olmaması durumunda( hesapta yeteri kadar bakiye olmaması ve benzeri durumlarda), işlem sorgulaması bankalarda 16.30’ a kadar devam eder. Bu saatten sonra hesapların müsait duruma gelmemesi, hesaplardaki yetersiz bakiye durumunun devam etmesi durumunda çekler “karşılıksız çek” olarak değerlendirilir. Çeklerin tahsilat işlemleri için bankalar dışındaki kurumlara ve tahsilat yöntemlerine de başvurulabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, elinde bozdurulacak bir çek olan hamil, çekini kırdırarak, bozdurarak ya da faktoring firmaları aracılığıyla da tahsil edebilmektedir. Bu işlemlerde, çekin vadesi gelmeden çekin bozdurulması ve paranın başvurulan kurumdan alınması aşamalarından geçilir.


Çeklerin Karşılıksız Çıkması Durumunda Ne Olur?
Ürün ve hizmetlerin alımında finansman aracı olarak kullanılabilen çekler, vade günü geldiğinde bankalardan kullanılarak ürün ve hizmet sunumunda bulunan kişiler tarafından kullanılırlar. Çeki hazırlayan taraflar, vadesi geldiğinde çekin verilecek olduğu kişilerin çekte yazan değer kadar parayı söz konusu olan bankadan tahsil edebileceğinin garantisini vermektedir. Vade günü geldiğinde ve çekler bankaya bozdurulmak amacıyla götürüldüğünde, çekle alakalı banka hesabında çekin üzerinde yazan değer kadar bakiye olmaması durumunda çekler “karşılıksız çek” olarak değerlendirilirler. Karşılıksız çek vermek yasalar gereği suç sayılmaktadır ve karşılıksız çek beyanında bulunan kimseler, yasal yaptırımlarla karşı karşıya geleceklerdir.

Karşılıksız çıkan çeklerde, hamilerin bankadan alabilecekleri bir miktar para bulunmaktadır. 5941 sayılı Çek Kanunu’ nda açıklandığı üzere çeklerin karşılıksız çıkması durumunda bankalar bu çeklerin belirli bir kısımlarını ödemek durumundadırlar. 2010’ a kadar, karşılıksız çeklerin banka tarafından ödenmesi gereken tutarı 600 TL olarak belirlenmişken 2015 yılında Resmi Gazete’ de yayımlanan düzenlemeyle, bankaların karşılıksız çek vakalarında ödemeleri gereken tutar 1200 TL’ ye çıkarılmıştır. Detaylı anlatmak gerekirse; 1200 TL ve üzeri değere sahip olan karşılıksız çeklerde bankalar 1200 TL, 1200 TL altında olan karşılıksız çek alacaklarında ise borcun tamamı banka tarafından karşılanmaktadır. Çeklerin karşılıksız çıkması durumunda da alacaklı olan kişiler, bankalardan bir miktar para alma hakkında sahiptirler.

1200 TL değerinden fazla olan karşılıksız çeklerde 1200 TL den fazla olan kısımlar bankalardan değil, çeki yazan kişilerden tahsil edilecektir. Çeki oluşturan özel ya da tüzel kişiler, borçlu oldukları tutarda parayı ödememek için direnç gösteriyorlarsa bu durum karşısında yasal işlemler başlatılacaktır. Alacaklı olunan tutarlar, kişilerin mal varlığı üzerinde icra işlemleri başlatılarak tahsil edilecektir. İcra işlemleri başlatıldıktan sonra taraflar arası anlaşma sağlanırsa, alacaklı olan kişiler faiziyle birlikta alacaklı oldukları paraları alabileceklerdir.

Karşılıksız Çek Yazmanın Cezası Nedir?
Sunulan hizmet ya da ürünler karşılığı alınan çeklerin karşılıksız olması durumunda, hamillerin mağdur olmaması ve bu alanda caydırıcılık sağlanması için konuyla alakalı yasal düzenlemeler mevcuttur. 5940 sayılı Çek Kanunu’ nda belirtildiği gibi karşılıksız çek vermek suç sayılmakta ve bu şekilde hareket eden kişiler, yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalmaktadırlar.

Karşılıksız çek durumuyla karşı karşıya kalan mağdurlar, bankaya vermiş oldukları çekin fotokopisiyle birlikte savcılıklara başvuruda bulunmalıdır. Karşılıksız çek vererek suçlu duruma düşen taraflar çeşitli yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalacaklardır. Verdikleri çeklerin karşılıksız çıkması ve taraflar arası anlaşma sağlanamaması durumunda çeki veren taraflar 3 ay ile 5 yıl arasında hapis cezasıyla karşı karşıya kalacaklardır.

Twitter'de Beni Takip Edin;

İlgili Konular

ZİYARETÇİ YORUMLARI (Henüz Yorum Yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapın.)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ