İş ve Para Dünyası
Ödenmeyen Çek Nasıl Tahsil Edilir? Çek Ödenmezse Ne Olur?
Yazar: - 25 Ocak 2018
1.635
0
Ödenmeyen Çek Nasıl Tahsil Edilir? Çek Ödenmezse Ne Olur?

Ticari yaşam içerisinde aktif olarak rol alan ve sürekli olarak faaliyetlerde bulunan kimseler, yapmakta oldukları işlemleri genellikle çek kullanarak finanse etmektedirler. Ticari faaliyetlerde en fazla kullanılan finansman yönteminin çek olması durumunda, çekin bozdurulması sırasında bazı sorunlar yaşanabilmektedir. Yazının devamında tahsil edilemeyen çeklerle ilgili yapılabilecek olan işlemler sıralanacaktır.

Kıymetli evraklardan bir olan çek, üzerine yazılan tutardaki paranın yine üzerinde yazılan tarihte alakalı bankalardan çekilmesi gerektiğini bildiren evraklardır. Çekler, üçlü bir ilişki etrafında oluşturulmakta ve tahsil edilmektedir; çekleri düzenleyen kimseler- keşideciler, çeklerin düzenlendiği kişiler- hamil ve çeklerin ibraz edileceği kuruluş olan bankalar- muhataplar. Türk yasalarına göre çeklerin muhatabı yalnızca bir banka olabilmektedir.

Çekler hazırlanırken ödeme yerlerinin gösterilmesi gerekmektedir; ödeme yerlerinin belirtilmediği durumlarda muhatabın ticaret unvanı yanında bulunan yerler ödeme yeri olarak geçerlidir. Çeklerde düzenleme zamanının da yazılı olması gerekenler arasındadır. Çekler üzerinde birden fazla düzenleme zamanı ve birden fazla düzenleme yeri gösterilmesi durumunda söz konusu olan çekler geçersiz sayılacaktır.

Keşide edilen çeklerin geçerli olmasının bir koşulu da çeklerin düzenleyen kişi tarafından imzalanmış olmasıdır. Çeklerin ödenmesi için bankaya ibraz edilmesi gerekmektedir ki çeklerin üzerinde yazan değerler hamillere teslim edilebilsin. Düzenlendiği yerdeki belediye sınırları içerisinde ödenecek olan çeklerin ibraz süreleri 10 gündür ve çekler bu 10 gün içerisinde bankaya ibraz edilmelidir. Hamiller çeklerinin ibrazı için geçerli olan günlerin aşımı durumu karşısında çeklerinin ödenmemesi halinde icra takibi başlatamayacaklardır.

Çeklerin Ödenmemesi Durumunda Neler Olur?
Süresi gelen çekler alakalı olan bankalara götürülecektir. Bankaya götürülen çekler, çeklerle alakalı olan banka hesaplarından karşılanacak olup bu hesaplar içerisinde yeteri kadar para olmaması durumunda işlemler banka tarafından o gün içerisinde 16.30 a kadar devam ettirilir. Bu saatten sonra, çeklerin alakalı oldukları hesaplarda yeteri kadar para olmaması durumunda söz konusu olan çekler karşılıksız çıkmış olur.


Süresi gelen çeklerin bankaya ibraz edilmesi ve ibraz işlemi sonrasında çeklerin karşılıksız çıkması durumunda hamiller- çeki elinde bulunduran kişiler öncelikli olarak çekin ödenmeme sebebini ve çekin ibraz tarihini çek üzerine yazdırmalıdır. Bu işlemden sonra muhataplar, çeki düzenleyenlere iadeli taahhütlü mektup düzenleyecekler ve çeki düzenleyenlere ihtarda bulunacaklardır. Banka tarafından keşidecilere yapılan ihtar sonrasında çek tutarı, çekin karşılıksız kalan kısmı ile gecikme faizini bankaya yatırmak durumundadır. Bu süre içerisinde sayılan işlemleri yapmayan kişilere icra davası açılabilecektir.

Ödenmeyen Çeke Ceza Var Mı?
Geçen yıllarda uygulanmakta olan ve karşılıksız çek keşide eden kimselere hapis cezası bulunmaktaydı. 2012 yılında bu alanda yapılan bir düzenleme ile karşılıksız çek keşide eden kimselere uygulanan hapis cezası kaldırılarak yalnızca maddi ceza uygulaması getirildi. Bu değişiklik ile mali durumlardan suçlu olan kimselere mali yaptırımların uygulanması ilkesi uygulanmaya başlanmıştır ve bu kişilerin karşı karşıya kaldıkları cezalar içerisinde çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı da bulunmaktadır.

Keşide edilen çeklerde vade kısıtlaması bulunmamaktadır fakat ibraz tarihine uyulması söz konusudur. Çeklerin ibraz süreleri, ödeme yerlerinin farklılaşmasına göre değişmektedir. Açıklamak gerekirse; çeklerin düzenlenme yerleri ile ödenme yerleri aynı belediye sınırları içindeyse ibraz süresi 10 gündür.

Çeklerin düzenleme yerleri ve ödenme yerleri farklı belediye sınırları içerisindeyse ibraz süresi 1 aydır ve çeklerin düzenlenme yerleri ile ödenme yerleri farklı kıtalarda ise kişilerin çekleri ibraz süreleri 3 ay olmaktadır.

Karşılıksız çeklerle karşı karşıya kalınması durumunda kişilerin bir an önce harekete geçmeleri gerekmektedir. İbraz tarihlerinin üzerinden ne kadar çok zaman geçerse çeklerin değerinin tahsil edilmesi aynı oranda zorlaşacaktır. Çekler üzerindeki yaşanacak herhangi bir hak kaybına uğramamak için bir an önce işlemlere başlamak gerekmektedir. Yasal prosedürler yukarıda aktarılmış olup yukarıdaki işlemleri işin ehli birisi tarafından yapılmasını isteyen kişiler durumu bir avukata devredebileceklerdir. Avukata verilecek olan vekalet ile karşılıksız kalan çeklerin tahsil edilebilmesi için uzman desteği sağlanmış olacaktır.

Bunun yanında çeklerin karşılıksız kalması olasılığına karşın kişilerin başvuruda bulundukları bir tahsil yöntemi daha bulunmaktadır. Piyasada hizmet vermekte olan Faktoring firmaları kişilerin ibraz süresi gelmemiş çeklerini %5 oranında bir komisyon oranı ile alarak kişilere nakit tesliminde bulunmaktadırlar. Daha sonra oluşabilecek olan sorunlardan sakınmak isteyen kimseler bir Faktoring şirketi ile anlaşarak alacaklı oldukları paraları küçük komisyon oranlarını kabul ederek tahsil edebileceklerdir.

İlgili Konular

ZİYARETÇİ YORUMLARI (Henüz Yorum Yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapın.)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Solve : *
25 − 18 =